कोरला नाका: साढे तीन महिनामै वार्षिक लक्ष्यभन्दा बढी राजस्व, रु ११.४५ अर्ब
रसुवागढी र तातोपानी नाका अवरुद्ध भएपछि मुस्ताङको कोरला नाकाबाट साढे तीन महिनामै रु ११.४५ अर्ब भन्सार राजस्व उठ्यो। वार्षिक लक्ष्य रु ९ अर्ब थियो।
नेपाल–चीन सीमामा रहेको मुस्ताङको कोरला नाकाले चालु आर्थिक वर्ष २०२६/२७ को पहिलो साढे तीन महिनामै पूरा वर्षको लक्ष्यभन्दा बढी भन्सार राजस्व उठाएको छ। Nepal News को आइतबार (नोभेम्बर १) को आर्थिक समाचार सङ्ग्रहअनुसार यो अवधिमा कोरलाबाट रु ११ अर्ब ४५ करोड राजस्व सङ्कलन भयो, जबकि पूरा वर्षको लक्ष्य रु ९ अर्ब मात्र तोकिएको थियो।
आयात धेरै, निर्यात नगण्य
सोही अवधिमा कोरला नाकाबाट करिब रु २६ अर्ब १ करोड बराबरको सामान आयात भयो। तर निर्यात भने करिब रु २८ करोड ६३ लाख मात्र भयो, जुन आयातको करिब एक प्रतिशत मात्र हो।
किन बढ्यो कोरलामा चाप?
चीनसँगका दुई मुख्य व्यापारिक नाका — रसुवागढी र तातोपानी — अवरुद्ध भएपछि व्यापार कोरलातर्फ मोडिएको हो। अगस्ट २६ को भोटेकोशी बाढीले रसुवागढी–केरुङ नाका क्षतिग्रस्त बनाएको थियो भने तातोपानी नाका पनि बन्द छ। रसुवागढी फेरि सञ्चालनमा ल्याउन अस्थायी बेली ब्रिज राख्ने तयारी भइरहेको सागरपारिले यसअघि रिपोर्ट गरेको थियो।
चीनले कोरलालाई अन्तर्राष्ट्रिय नाकाका रूपमा विकास गर्ने प्रस्ताव पनि गरेको छ, तर नेपालले त्यसलाई अझै स्वीकार गरेको छैन। दुई देशबीच नाका व्यवस्थापनका लागि संयुक्त समिति बनाउने चिनियाँ मस्यौदा पनि छलफलमै छ।
भारततर्फ वीरगञ्ज नै मुख्य
उता भारतसँगको व्यापारमा वीरगञ्ज भन्सार नै सबैभन्दा ठूलो नाका बनेको छ। Nepal News का अनुसार आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासिक (जुलाई १७ देखि सेप्टेम्बर १७) मा नेपालले कुल रु ६ खर्ब ४६ अर्बको सामान आयात गर्यो। त्यसमध्ये ४८.३० प्रतिशत अर्थात् करिब रु ३ खर्ब १२ अर्ब ४० करोडको आयात वीरगञ्जबाटै भयो, जसमा मुख्यतः पेट्रोलियम पदार्थ र औद्योगिक सामान छन्। सोही अवधिमा नेपालको कुल निर्यात रु १ खर्ब १४ अर्ब रह्यो, जसमध्ये रु ४७ अर्ब ९२ करोड वीरगञ्जबाट भयो। भैरहवा र विराटनगर अन्य प्रमुख नाका हुन्।
अमेरिकामा बस्ने नेपालीका लागि अर्थ
विदेशबाट आउने रेमिट्यान्समा धेरै भर पर्ने नेपालको अर्थतन्त्रमा आयात र भन्सार राजस्व सरकारी आम्दानीको ठूलो स्रोत हो। चीनतर्फको व्यापार अहिले हिमाली भेगको एउटै कठिन नाकामा निर्भर भएकाले त्यो बाटो अवरुद्ध भए बिजुली गाडीदेखि अन्य चिनियाँ सामानको आपूर्ति र मूल्यमा असर पर्न सक्छ। नेपालमा गाडी किन्ने वा परिवारलाई सहयोग गर्ने योजना बनाइरहेकाहरूले यस्ता नाकाको अवस्था पछ्याउनु उपयोगी हुन्छ।
