मलेसियामा नयाँ नेपाली कामदार भर्ना ठप्प, अक्टोबर १ देखि स्वास्थ्य परीक्षण बन्द

नेपाल र मलेसियाबीच म्यानपावर एजेन्सी छनोटको विवाद नटुंगिँदा मलेसियाका लागि नयाँ नेपाली कामदारको भर्ना व्यवहारमा ठप्प भएको छ। द काठमाडौं पोस्टका अनुसार मलेसियाको मानव संसाधन मन्त्रालयले अक्टोबर १ देखि नयाँ कामदारको बायोमेडिकल स्वास्थ्य परीक्षण दर्ता रोकेको छ। स्वास्थ्य रिपोर्टबिना भिसा प्रक्रिया अघि बढ्दैन, त्यसैले नयाँ कलिङ भिसा जारी हुन सकेका छैनन्।

हामीले यसअघि नेपालले वार्ता प्रस्ताव गरेको र विभागले एजेन्सी सञ्चालकलाई ३५ दिनको म्याद दिएको खबर दिएका थियौँ। नयाँ कुरा के हो भने यो विवादले कामदार पठाउने काम नै रोकिसकेको छ।

किन रोकियो?

मलेसियाले विदेशी कामदार भर्नाका लागि FWCMS (विदेशी कामदार केन्द्रीकृत व्यवस्थापन प्रणाली) प्रयोग गर्छ, जुन बेस्टिनेट नामक कम्पनीले सञ्चालन गर्छ। भिसाका लागि नेपालका ३६ वटा मान्यताप्राप्त मेडिकल सेन्टरको स्वास्थ्य रिपोर्ट चाहिन्छ। तर पोस्टका अनुसार अब स्वास्थ्य परीक्षण दर्ता तब मात्र हुन्छ, जब मलेसियाले छानेका २५ वटा मुख्य एजेन्सी प्रणालीमा सक्रिय हुन्छन्। ती प्रत्येक एजेन्सीमुनि १० वटा सहायक एजेन्सी छन्।

एक स्वास्थ्य संस्थाका सञ्चालकले अक्टोबर १ यता मलेसिया जाने कामदारको परीक्षण नगरेको र "नयाँ प्रणाली पूर्ण रूपमा सक्रिय नभई" प्रक्रिया अघि नबढ्ने जानकारी पाएको पोस्टलाई बताएका छन्।

दुई देशको अडान

नेपालको श्रम मन्त्रालयले मलेसियाले एकतर्फी रूपमा छानेका २५ एजेन्सीलाई मात्र काम गर्ने कानुनी अनुमति दिन अस्वीकार गरेको छ। श्रममन्त्री रामजी यादवले नोभेम्बर १८–१९ वा डिसेम्बर २–३ मा संयुक्त कार्यदलको बैठक प्रस्ताव गरेका छन्।

मलेसिया भने आफ्नो अडानमा कायम छ। त्यहाँका मानव संसाधनमन्त्री रमणन रामकृष्णनले पुरानै प्रक्रियामा फर्कने नेपालको आग्रह अस्वीकार गरेका छन्। अक्टोबर ६ को कूटनीतिक पत्रमा मलेसियाले हालको भर्ना ढाँचा कायम राख्ने बताएको छ। पोस्टको अक्टोबर ११ को रिपोर्टअनुसार सूचीमा नपरेका एजेन्सीलाई नोभेम्बर ५ देखि कामदार पठाउन रोक लगाइने मलेसियाले जनाएको थियो।

यता नेपालको वैदेशिक रोजगार विभागले ती २५ एजेन्सीका सञ्चालकविरुद्ध न्यायाधिकरणबाट पक्राउ पुर्जी लिइसकेको छ। विभागका अधिकारीहरूले मंगलबार केही एजेन्सीका कार्यालयमा छापा मारेका थिए। महानिर्देशक नवराज ढकालले यो विषय अब "औपचारिक कानुनी अनुसन्धान" बनेको बताएका छन्।

किन ठूलो कुरा?

• गत आर्थिक वर्षमा १ लाख ३२ हजार नेपाली कामदार मलेसिया गएका थिए। त्यहाँ करिब ४ लाख नेपाली काम गर्छन्।
• नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार नेपाल भित्रिने रेमिट्यान्सको करिब २० प्रतिशत मलेसियाबाट आउँछ।
• मध्यपूर्वको तनावपछि खाडी मुलुक जाने कामदार पनि ५२ प्रतिशतभन्दा बढीले घटेका छन्।

स्वास्थ्य परीक्षण र भिसा प्रक्रिया फेरि कहिले सुरु हुन्छ भन्ने मिति अहिलेसम्म तय भएको छैन। नेपालमा रहेका आफन्त मलेसिया जाने तयारीमा छन् भने उनीहरूलाई "भिसा छिटो मिलाइदिन्छु" भन्दै पैसा माग्नेबाट सावधान रहन र वैदेशिक रोजगार विभागको आधिकारिक सूचना मात्र पत्याउन भन्नुहोस्।