नेपालले थप ६ हिमाललाई ८ हजार मिटरमाथिको मान्यता माग्यो

नेपालले आफ्ना थप ६ हिमाललाई ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला छुट्टै हिमालका रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता दिन औपचारिक प्रस्ताव गरेको छ। काठमाडौंमा सुरु भएको अन्तर्राष्ट्रिय पर्वतारोहण तथा आरोहण महासंघ (UIAA) को दुई दिने महासभामा यो प्रस्ताव राखिएको अनलाइनखबर अंग्रेजी र एभरेस्ट क्रोनिकलले जनाएका छन्।

अहिले विश्वमा ८ हजार मिटरमाथिका १४ हिमाल मानिन्छन्, जसमध्ये ८ वटा नेपालमा छन्। प्रस्तावित ६ वटै मान्यता पाए नेपालमा यस्ता हिमाल १४ र विश्वभर २० पुग्नेछन्।

कुन–कुन हिमाल?

नेपाल पर्वतारोहण संघका अध्यक्ष फुर्बा ग्याल्जे शेर्पाले महासभामा ६ हिमाल र तिनको अध्ययन प्रतिवेदन प्रस्तुत गरे। अनलाइनखबरका अनुसार प्रस्तावित हिमाल र तिनको उचाइ यस्तो छ:

• यालुङ काङ — ८,५०५ मिटर
• कञ्चनजंघा दक्षिण — ८,४७६ मिटर
• कञ्चनजंघा मध्य — ८,४७३ मिटर
• ल्होत्से मध्य — ८,४१० मिटर
• ल्होत्से शार — ८,४०० मिटर
• यालुङ काङ पश्चिम — ८,०७७ मिटर

यी मध्ये चार कञ्चनजंघा क्षेत्रमा र दुई ल्होत्से क्षेत्रमा पर्छन्। (एभरेस्ट क्रोनिकलले भने ८,०७७ मिटरको चुचुरालाई "कञ्चनजंघा पश्चिम" भनेको छ र यालुङ काङको उचाइ फरक लेखेको छ। हामीले अनलाइनखबरको तथ्यांक राखेका छौं।)

संघको अध्ययन टोलीले हरेक हिमालको भौगोलिक पहिचान, छुट्टै शिखर र छुट्टै आरोहण मार्ग भएको प्रमाण संकलन गरेको जनाइएको छ। एभरेस्ट क्रोनिकलका अनुसार नेपालले यी हिमालमा वर्षौंदेखि आरोहण अनुमति दिँदै आएको छ र चढ्नेले प्रमाणपत्र पनि पाउँदै आएका छन्। संघको तर्क छ, एउटा शिखर चढ्दैमा अर्को शिखरमा पुगेको मानिँदैन।

मन्त्रीले के भने?

संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री खड्गराज पौडेलले उद्घाटन सत्रमा विश्वका ८ हजार मिटरमाथिका २० मध्ये १४ हिमाल नेपालमा छन् भनेर चिनिनु नेपालका लागि ठूलो उपलब्धि हुने बताए। फेसबुकमा उनले लेखे, नेपालको प्रस्ताव "हिमालको संख्या थप्ने कुरा मात्र होइन।"

अब के हुन्छ?

प्रस्ताव महासभामा प्रस्तुत भएको मात्र हो; UIAA ले यसलाई कहिले र कसरी निर्णय गर्छ भन्ने स्रोतमा उल्लेख छैन। मान्यता पाए "१४ वटै ८ हजारी" चढ्ने पर्वतारोहीको सूची र हिमाल पर्यटनमा यसको असर पर्न सक्छ।

महासभामा ४५ देशका ९५ प्रतिनिधि सहभागी छन्। नेपालले यसअघि सन् १९८२ र २०११ मा पनि UIAA महासभा आयोजना गरेको थियो।