भारतविरोधी राष्ट्रवादको युग सकियो: दिल्लीमा अर्थमन्त्री वाग्ले

अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्लेले नेपालको नयाँ सरकार भारतसँगको सम्बन्धलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउन चाहेको बताएका छन्। नयाँ दिल्लीमा भइरहेको NDTV वर्ल्ड समिट २०२६ मा बोल्दै उनले भने, "एक समय नेपालमा राष्ट्रवादलाई भारतविरोधी भावनासँग जोडिन्थ्यो। तर त्यो युग अब सकियो।"

द काठमाडौं पोस्टका अनुसार NDTV पत्रकार पद्मजा जोशीसँगको अन्तर्वार्तामा वाग्लेले भारत–नेपाल सम्बन्ध "निकै गहिरो" भएको र नेपालको अरू कुनै देशसँग यस्तो सम्बन्ध नभएको बताए।

मोदीसँग छोटो भेट

नेपाल न्युजका अनुसार अर्थमन्त्री वाग्ले बिहीबार (अक्टोबर २२) अन्तर्राष्ट्रिय अतिथि वक्ताका रूपमा नयाँ दिल्ली पुगेका थिए। सोही साँझ समिटमा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सम्बोधन गरेको सत्रपछि वाग्ले र मोदीबीच छोटो भेट भएको थियो। तर भेटमा के कुरा भयो भन्ने विवरण सार्वजनिक भएको छैन।

वाग्लेले होटल ताज प्यालेसमा "Prosperity through Proximity: India–Nepal Opportunity" शीर्षकको विशेष सत्रमा सम्बोधन गरे। उनी भारतीय विदेशमन्त्री एस. जयशंकरसँगको सत्रमा पनि सहभागी भए, जहाँ बदलिँदो विश्व व्यवस्था, द्विपक्षीय सम्बन्ध र आर्थिक सहकार्यबारे छलफल भएको थियो।

प्रधानमन्त्री शाहको भारत भ्रमण

वाग्लेले प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह यो वर्षको अन्त्यसम्ममा भारत भ्रमणमा जान सक्ने संकेत दिए। दुवै पक्षले प्रारम्भिक तयारी थालेका छन्, तर भ्रमणको मिति अझै तय भएको छैन। केही रिपोर्टमा भ्रमण नोभेम्बरको अन्त्यतिरै हुन सक्ने भनिए पनि आधिकारिक घोषणा भएको छैन।

आर्थिक सम्बन्धमा जोड

अर्थमन्त्री वाग्लेले राम्रो राजनीतिक सम्बन्धका लागि बलियो आर्थिक सम्बन्ध अनिवार्य भएको र यो कूटनीतिक संवादमा मात्र सीमित हुन नहुने बताए। सन् २०४७ सम्ममा विकसित देश बन्ने भारतको लक्ष्यलाई उनले नेपालको हितसँग जोडे — छिमेकी समृद्ध हुँदा नेपाललाई पनि फाइदा हुने उनको तर्क थियो।

भारतमा मध्यम वर्ग बढ्दै गएकाले र भ्रमणमा खर्च गर्ने क्षमता बढेकाले नेपाल थप भारतीय पर्यटक भित्र्याउन चाहेको पनि उनले बताए। सन् २०१५ को भूकम्प र यसै वर्ष अगस्टको बाढीमा भारतले गरेको सहयोग सम्झँदै उनले भने, "भारतले सधैं सहयोग गर्न तयार रहेको देखाएको छ।"

भारत नेपालको सबैभन्दा ठूलो व्यापार साझेदार हो र पेट्रोलियम आपूर्ति, लगानी, पारवहन तथा ऊर्जा सहकार्यमा पनि प्रमुख मुलुक हो। तर व्यापार, पारवहन, सीमा विवाद र सार्वभौमिकताका विषयमा दुई देशबीचको सम्बन्ध बेलाबेलामा तनावपूर्ण बन्ने गरेको छ।

अमेरिकामा बस्ने नेपालीका लागि पनि नेपाल–भारत सम्बन्धको असर प्रत्यक्ष हुन्छ — नेपालको अर्थतन्त्र, पर्यटन र लगानीको वातावरणमा यसको प्रभाव पर्ने भएकाले प्रधानमन्त्री शाहको सम्भावित भारत भ्रमणमा के सम्झौता हुन्छन् भन्नेमा चासो रहनेछ।