शरणार्थी दर्जा खारेजी सूचनाको जवाफ दिने म्याद ३० बाट १० दिनमा झर्‍यो

अमेरिकामा शरणार्थी (refugee) का रूपमा आएर अझै ग्रीन कार्ड नलिएकाहरूका लागि महत्त्वपूर्ण परिवर्तन भएको छ। गृह सुरक्षा विभाग (DHS) र USCIS ले अक्टोबर १४, २०२६ मा जारी गरेको नयाँ नियमअनुसार शरणार्थी दर्जा खारेज गर्ने सूचनाको जवाफ दिने म्याद ३० दिनबाट घटाएर १० दिन बनाइएको छ। नियम जारी भएकै दिनदेखि लागू भइसकेको छ।

के परिवर्तन भयो?

USCIS ले कसैको शरणार्थी दर्जा खारेज गर्न चाहेमा पहिले "Notice of Intent to Terminate" (NOIT) भन्ने सूचना पठाउँछ। यसमा खारेज गर्न खोजिएको कारण लेखिएको हुन्छ।

• पहिले: सूचनाको जवाफ दिन ३० दिन पाइन्थ्यो।
• अब: सूचनामा लेखिएको मितिबाट १० दिन।
• सूचना हुलाकबाट आएमा थप ३ दिन, अर्थात् करिब १३ दिन पाइन्छ। यो दिन चिठी हातमा परेको दिनबाट होइन, पठाएको दिनबाट गनिन्छ।
• शनि–आइतबार र बिदा पनि गनिन्छन्। तर अन्तिम दिन नै बिदा परेमा अर्को कामको दिनसम्म म्याद सर्छ।
• म्यादभित्र लिखित प्रमाण पठाउन, अन्तर्वार्ता (interview) माग्न वा दुवै गर्न सकिन्छ।

कसलाई लागू हुन्छ?

नियमअनुसार यो व्यवस्था अझै शरणार्थी दर्जामै रहेका व्यक्तिलाई मात्र लागू हुन्छ। ग्रीन कार्ड (स्थायी बसोबास) लिइसकेका वा नागरिकता पाइसकेकाहरूको शरणार्थी दर्जा यस प्रक्रियाबाट खारेज हुँदैन। मुख्य शरणार्थीको दर्जा खारेज भएमा उनीमार्फत आएका श्रीमान्/श्रीमती र छोराछोरीको दर्जा पनि जान सक्छ।

खारेजीको आधार एउटै हो: अमेरिका भित्रिँदा ती व्यक्ति कानुनअनुसार वास्तवमै शरणार्थी थिएनन् भन्ने USCIS को निष्कर्ष। DHS का अनुसार आर्थिक वर्ष २०१५ देखि २०२५ सम्म आएका र ग्रीन कार्ड नलिएका करिब १,८६,००० शरणार्थी केस यो नियमको दायरामा पर्न सक्ने अधिकतम संख्या हो। यो सबैलाई सूचना आउँछ भन्ने अनुमान भने होइन।

DHS ले राष्ट्रिय सुरक्षा र कार्यक्रमको विश्वसनीयताका लागि यो कदम चालिएको तर्क गरेको छ। नियममा लामो म्यादले कारबाहीबाट उम्कने अवसर दिन सक्ने उल्लेख छ।

नेपालीभाषी समुदायका लागि किन महत्त्वपूर्ण?

अमेरिकामा भुटानबाट शरणार्थीका रूपमा आएका ठूलो नेपालीभाषी समुदाय छ। तीमध्ये ग्रीन कार्ड वा नागरिकता लिइसकेकाहरूलाई यो नियम लागू हुँदैन। तर परिवारमा कोही अझै शरणार्थी दर्जामै छन् भने:

• USCIS बाट आउने हरेक चिठी तुरुन्तै खोलेर पढ्नुहोस्। १० दिन धेरै छोटो समय हो।
• आफ्नो ठेगाना USCIS मा अद्यावधिक राख्नुहोस्।
• सूचना आएमा तुरुन्तै मान्यताप्राप्त इमिग्रेसन वकिल वा शरणार्थी सहायता संस्थासँग सम्पर्क गर्नुहोस्।
• आगमनसम्बन्धी कागजात, पुराना अन्तर्वार्ताका रेकर्ड र अनुवादहरू पहिल्यै एकै ठाउँमा राख्नुहोस्।
• ग्रीन कार्डका लागि योग्य भइसक्नुभएको छ तर आवेदन दिनुभएको छैन भने त्यसबारे वकिलसँग सल्लाह लिनुहोस्।

यो नियममाथि नोभेम्बर १३, २०२६ सम्म regulations.gov मा सार्वजनिक प्रतिक्रिया दिन सकिन्छ (Docket USCIS-2026-0397)। प्रतिक्रिया अवधि चलिरहँदा पनि १० दिने म्याद लागू रहन्छ।

यो कानुनी सल्लाह होइन। आफ्नो केसका लागि मान्यताप्राप्त इमिग्रेसन वकिलसँग सल्लाह लिनुहोस्।