PHP मा गम्भीर सुरक्षा कमजोरी: नेपाल सरकारका धेरै वेबसाइट बन्द

संसारभरका वेबसाइट बनाउन धेरै प्रयोग हुने प्रोग्रामिङ भाषा PHP मा दुई गम्भीर सुरक्षा कमजोरी भेटिएपछि नेपालसहित धेरै देशका सरकारी वेबसाइट बन्द भएका छन्। अनलाइनखबरका अनुसार बिहीबार (अक्टोबर २२) बिहानसम्म नेपालका gov.np वेबसाइटहरू खुलेका थिएनन्। राष्ट्रपति कार्यालय, प्रधानमन्त्री कार्यालय, विभिन्न मन्त्रालय र पालिकाका साइट पनि खुल्न सकेका थिएनन्।

अमेरिकामा बसेर नेपाल सरकारका अनलाइन सेवा प्रयोग गर्ने नेपालीले केही समय यस्ता साइट नखुल्न सक्ने कुरा ख्याल गर्नुपर्छ।

के भयो?

PHP परियोजनाले बुधबार (अक्टोबर २१) सुरक्षा सूचना जारी गर्दै भन्यो — दुई "critical" कमजोरीका कारण आक्रमणकारीले लगइन नै नगरी सर्भरमा आफ्नो कोड चलाउन सक्छन् (remote code execution)। ती कमजोरीका नाम CVE-2026-109618 र CVE-2026-109619 हुन्। PHP का अनुसार दुवैलाई १० मा ९.२ को गम्भीरता अंक दिइएको छ।

यी कमजोरी सच्याउन PHP ले 8.5.12, 8.4.27, 8.3.36 र 8.2.35 संस्करण सार्वजनिक गरेको छ र "सबै PHP प्रयोगकर्तालाई तुरुन्तै अपडेट गर्न" आग्रह गरेको छ।

किन वेबसाइट बन्द गरिए?

अपडेट तुरुन्त गर्न नसक्ने संस्थालाई केही समय वेबसाइट बन्द राख्न साइबर सुरक्षा निकायहरूले सुझाव दिएका छन्। Help Net Security का अनुसार बेलायतको राष्ट्रिय साइबर सुरक्षा केन्द्र (NCSC) ले पनि तुरुन्त सच्याउन नसकिने प्रणालीलाई अफलाइन राख्ने विचार गर्न भनेको छ।

अनलाइनखबरका अनुसार फिनल्यान्डले आफ्ना सार्वजनिक वेब सेवा अस्थायी रूपमा बन्द गर्‍यो। बेलायतको एडिनबरा नगर परिषद् र BBC ले केही पेज हटाए। नेदरल्यान्ड्सको साइबर सुरक्षा निकायले आफ्नै वेबसाइट केही समय बन्द गर्‍यो।

अमेजनको थ्रेट इन्टेलिजेन्सले कमजोरी सार्वजनिक हुनुभन्दा चार दिनअघि, अक्टोबर १७ मै यसको प्रयोग गरेर आक्रमण गर्ने प्रयास देखेको Help Net Security ले जनाएको छ।

नेपाली समुदायले के गर्ने?

• नेपाल सरकारका साइट नखुले केही समय पर्खनुहोस्। अनौपचारिक वा नक्कली लिंकमा व्यक्तिगत विवरण नहाल्नुहोस्।
• अमेरिकामा रेस्टुरेन्ट, स्टोर वा अरू व्यवसाय चलाउनुहुन्छ र WordPress वा अरू PHP मा बनेको वेबसाइट छ भने आफ्नो होस्टिङ कम्पनी वा वेब डेभलपरसँग PHP अपडेट भयो कि भएन तुरुन्तै सोध्नुहोस्।
• PHP 8.1 वा त्योभन्दा पुरानो संस्करणलाई PHP ले अब आधिकारिक सहयोग दिँदैन। पुरानो संस्करणमा चलेको साइट छ भने झन् चाँडो अपग्रेड गर्नुहोस्।
• यस्ता घटनापछि सुरक्षाको नाममा ठगी इमेल र सन्देश आउन सक्छन्। "पासवर्ड अपडेट गर्नुहोस्" भन्ने शंकास्पद लिंक नखोल्नुहोस्।

नेपाल सरकारका साइट कहिलेसम्म फेरि सञ्चालनमा आउँछन् भन्नेबारे यो खबर लेख्दासम्म सरकारी निकायको आधिकारिक जानकारी सार्वजनिक भएको थिएन।