आँखा उपचारबाट नेपालले कमायो डेढ अर्बभन्दा बढी विदेशी मुद्रा
नेपाल नेत्र ज्योति संघको सञ्जालले गत आर्थिक वर्ष विदेशी बिरामीको आँखा उपचारबाट मात्र रु १.५ अर्बभन्दा बढी विदेशी मुद्रा भित्र्याएको छ — २८ आँखा अस्पताल र २२६ उपचार केन्द्रमार्फत नेपाल स्वास्थ्य पर्यटनको केन्द्र बन्दै गएको छ।
नेपालको आँखा उपचार सेवा देशका लागि विदेशी मुद्रा कमाउने भरपर्दो क्षेत्र बन्दै गएको छ। नेपाल नेत्र ज्योति संघ (NNJS) का प्रमुख वित्तीय अधिकृत देवराज पन्तका अनुसार संघको सञ्जालअन्तर्गतका आँखा अस्पताल र उपचार केन्द्रहरूले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा विदेशी नागरिकको उपचारबाट मात्र रु १ अर्ब ५० करोडभन्दा बढी विदेशी मुद्रा आर्जन गरेका छन्।
संघको सञ्जालमा हाल देशभर २८ वटा आँखा अस्पताल र २२६ वटा उपचार केन्द्र छन्। कार्यकारी निर्देशक डा. शैलेश कुमार मिश्रका अनुसार सञ्जालले हालसम्म ५ करोड २० लाखभन्दा बढी बिरामीको उपचार र ५६ लाख ५० हजारभन्दा बढी आँखाको शल्यक्रिया गरिसकेको छ। उपचारका लागि आउने विदेशी बिरामी मुख्यतः भारत, बंगलादेश र भुटानका हुन्छन्। अनुभवी विशेषज्ञ, आधुनिक उपकरण, उच्च सफलता दर, छोटो पर्खाइ र सस्तो शुल्क नै विदेशी बिरामीलाई नेपालतर्फ तान्ने मुख्य कारण हुन्।
विदेशी बिरामीको आगमनले अस्पतालको आम्दानी मात्र बढाउँदैन — होटल, यातायात, खानपान र औषधी व्यवसायमा पनि खर्च बढाएर स्थानीय अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउँछ। सन् १९७८ मा स्थापित संघको योगदानमा नेपालको अन्धोपन दर सन् १९८१ को ०.८४ प्रतिशतबाट घटेर अहिले करिब ०.२८ प्रतिशतमा झरेको महासचिव भरत बहादुर चन्दले बताएका छन्; सन् २०३० सम्म ०.२० प्रतिशतमा झार्ने लक्ष्य छ।
सरकारी तहबाट भने स्वास्थ्य पर्यटनलाई अझै स्पष्ट नीति र अन्तर्राष्ट्रिय प्रवर्द्धनले साथ दिन बाँकी छ। सरोकारवालाहरूले सरकारले स्वास्थ्य पर्यटन नीति बनाएर नेपाललाई आँखा उपचारको क्षेत्रीय केन्द्रका रूपमा प्रचार गर्नुपर्ने माग गरेका छन्। गुणस्तरीय र सस्तो उपचार खोज्ने क्षेत्रीय बिरामीका लागि नेपाल स्वाभाविक गन्तव्य बन्न सक्ने सम्भावना तथ्यांकले देखाइसकेको छ।
