एल साल्भाडोरले हैटीमा २,००० सैनिक पठायो, हराएका ४ प्राविधिकको खोजी

ग्याङविरुद्धको कडा कारबाहीले चर्चामा रहेका एल साल्भाडोरका राष्ट्रपति नायिब बुकेलेले अब त्यही अभियान विदेशमा लगेका छन्। रोयटर्सका अनुसार बुधबार रातिसम्म झन्डै २,००० साल्भाडोरी सैनिक हैटी पुगिसकेका छन्, र यो संख्या अहिलेका लागि २,५०० सम्म पुग्न सक्ने विषयसँग जानकार दुई स्रोतले बताएका छन्।

यो तैनाथीको तत्काल कारण संयुक्त राष्ट्र समर्थित ग्याङ दमन बलमा खटिएका चार जना साल्भाडोरी विमान प्राविधिक हराउनु हो। राजधानी पोर्ट-ओ-प्रिन्सको बाहिरी ग्याङ-नियन्त्रित क्षेत्रमा भएको आक्रमणमा गाडीमा आगो लागेपछि उनीहरू गाडीबाट हाम फालेयता बेपत्ता छन्। हैटी र एल साल्भाडोरका अधिकारीहरूले नयाँ सैनिकको मुख्य काम तिनै हराएका प्राविधिकको उद्धार भएको बताएका छन्।

बुकेलेले बिहीबार तैनाथी लगभग सकिएको र यसको ९० प्रतिशत खर्च आफ्नो सरकारले बेहोरिरहेको बताए। तर तैनाथीको आकारले प्रश्न पनि उठाएको छ — संयुक्त राष्ट्र समर्थित बलले एक वर्षभन्दा बढी समयमा जुटाउन नसकेको संख्या एल साल्भाडोरले करिब १० दिनमै हैटीमा उतारेको छ। सैनिकको कमान कसको हातमा छ र उनीहरू कुन नियममा चल्छन् भन्ने अझै स्पष्ट गरिएको छैन, जसले नागरिकको सुरक्षाबारे चिन्ता बढाएको विश्लेषकहरू बताउँछन्।

सन् २०१९ देखि सत्तामा रहेका बुकेले सामूहिक जेल सजायसहितको ग्याङ कारबाहीले स्वदेशमा निकै लोकप्रिय छन्। तर अधिकारकर्मीहरूले प्रक्रियागत अधिकार र निर्दोषको मृत्युबारे चेतावनी दिँदै आएका छन्। द्वन्द्व अनुगमन समूह ACLED की विश्लेषक मारिया फर्नान्डा अरोचाले यो मिसनले नतिजा दिए बुकेलेको ग्याङविरोधी छवि बलियो हुने, तर अपेक्षित नतिजा आउनेमा अनिश्चितता रहेको बताइन्। बुधबार सार्वजनिक CID Gallup सर्वेक्षणमा ८६ प्रतिशत साल्भाडोरीले हैटी मिसनलाई समर्थन गरे पनि ८२ प्रतिशतले आफ्ना नागरिकबारे चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

हैटीका नेताहरूले सन् २०२२ देखि नै भारी हतियारधारी ग्याङविरुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय बल माग्दै आएका छन्। तर स्थानीय बासिन्दा भने अर्को विदेशी हस्तक्षेपप्रति शंकालु रहेको, क्षेत्रमा भारी गोलीबारी र ड्रोन आक्रमणका खबर आएको सुरक्षा विज्ञहरू बताउँछन्। अमेरिकाले यो मिसनलाई सार्वजनिक रूपमा समर्थन गरेको छैन, तर एक अमेरिकी सैन्य अधिकारीका अनुसार पेन्टागनका C-130 विमानले तैनाथीमा सघाएका छन्।

विश्लेषकहरूका अनुसार भ्रष्टाचार, कमजोर संस्थागत क्षमता र भरिभराउ जेल भएको हैटीको वातावरण एल साल्भाडोरभन्दा निकै फरक छ, त्यसैले यो अभियान बुकेलेको ग्याङविरोधी शैलीको पहिलो ठूलो विदेशी परीक्षा हुने देखिन्छ।