अदालतले रोक्यो: नौ राज्यमा नागरिकको घरमा DHS एजेन्टको 'मतदाता जाँच'

गैरनागरिक मतदाता खोज्ने नाममा अमेरिकी आन्तरिक सुरक्षा विभाग (DHS) का एजेन्टहरू घर–घर पुगेर सोधपुछ गरिरहेको खबर हामीले बिहानै दिएका थियौं। अब यसमा नयाँ मोड आएको छ: क्यालिफोर्नियाको संघीय अदालतले नौ राज्यमा अमेरिकी नागरिक हुन सक्ने मानिसलाई लक्षित गरेर हुने यस्तो चुनावसम्बन्धी फिल्ड अपरेसन अस्थायी रूपमा रोकेको छ।

अदालतले के भन्यो?

उत्तरी क्यालिफोर्नियाको संघीय जिल्ला अदालतकी न्यायाधीश अरासेली मार्टिनेज–ओल्गिनले अक्टोबर २१ मा California Nurses Association v. Mullin मुद्दामा प्रारम्भिक निषेधाज्ञा (preliminary injunction) जारी गरिन्। आदेशअनुसार DHS, USCIS, ICE र CBP लगायतका निकायले यी नौ राज्यमा निम्न काम गर्न पाउँदैनन्:

• आफूलाई थाहा भएका, शंका लागेका वा शंका गर्नुपर्ने अमेरिकी नागरिक समावेश हुने वा हुन सक्ने चुनावसम्बन्धी फिल्ड अपरेसन र अन्तर्वार्ता।
• मतदाता योग्यता मिलान नीतिबाट बनेका TECS रेकर्डमा मात्र भर परेर नागरिक हुन सक्ने व्यक्तिमाथि फिल्ड अपरेसन।

राज्यहरू: क्यालिफोर्निया, कनेक्टिकट, जर्जिया, मिसौरी, नेभाडा, न्युयोर्क, पेन्सिल्भेनिया, वासिङ्टन र विस्कन्सिन।

कहिलेदेखि, कहिलेसम्म?

आदेश शुक्रबार, अक्टोबर २३ को साँझ ५ बजेसम्म स्थगित (stay) राखिएको छ, जसले सरकारलाई पुनरावेदन गर्ने समय दिन्छ। त्यसपछि यो नोभेम्बर ३ (चुनावको दिन) राति ८ बजे वा मतदान बन्द नहुँदासम्म लागू रहन्छ। मुद्दा हाल्नेहरूले अक्टोबर २२ साँझसम्म १०० डलरको नाम मात्रको बन्ड जम्मा गर्नुपर्ने शर्त पनि छ। सरकारले पुनरावेदन गरेमा माथिल्लो अदालतले यो आदेश परिवर्तन गर्न सक्छ।

गैरनागरिकमाथि छानबिन रोकिएन

यो आदेशले गैरनागरिकले गरेको अवैध मतदानको कानुनी छानबिन रोक्दैन। अदालतले गैरनागरिक मतदान रोक्नु सरकारको वैध चासो भएको स्वीकार गरेको छ। रोक केवल नागरिक हुन सक्ने मानिसलाई डर देखाउने खालका अपरेसनमा मात्र हो।

अदालतले के भेट्टायो?

आदेशमा उल्लेख भएअनुसार DHS ले "स्वतन्त्र स्रोत" बाट ४ करोड ८२ लाख र न्याय विभागबाट ५ करोड ६ लाख रेकर्ड पाएको थियो, जसमध्ये केही भरपर्दो नभएका व्यावसायिक मतदाता सूचीबाट आएका थिए। अभियानको बेला एजेन्टले कम्तीमा ४० जना शंकास्पद व्यक्तिको समीक्षा गर्नुपर्ने र प्रति व्यक्ति १२ मिनेटभन्दा बढी लगाउन नपाउने निर्देशन थियो। अदालतले अमेरिकी बासिन्दाको नागरिकता स्थिति एकै ठाउँमा राख्ने कुनै संघीय डाटाबेस नभएको र मिल्दाजुल्दा नाम वा पुरानो रेकर्डका कारण गल्ती हुनसक्ने USCIS आफैंले स्वीकारेको पनि उल्लेख गरेको छ।

मुद्दा क्यालिफोर्निया नर्सेस एसोसिएसन/नेसनल नर्सेस युनाइटेड, सान फ्रान्सिस्को सिटी एन्ड काउन्टी, सान्टा क्लारा काउन्टी र Voto Latino Foundation ले हालेका थिए। तर अदालतले हालका लागि नर्स संगठनलाई मात्र मुद्दा अघि बढाउने हक (standing) भएको ठहर गर्‍यो, र मतदाता डराउन निषेध गर्ने Voting Rights Act को धारा ११(ख) अन्तर्गत आदेश दियो।

नेपालीले के बुझ्ने?

• अमेरिकी नागरिक भइसकेका नेपालीको मतदान अधिकार कायमै छ। यी नौ राज्यमा रहनुहुन्छ भने चुनावअघि नागरिकलाई लक्षित गरेर घर–घर सोधपुछ गर्न अदालतले रोक लगाएको छ।
• ग्रीन कार्डवाला, भिसाधारी वा अन्य गैरनागरिकले संघीय चुनावमा भोट हाल्न पाउँदैनन्। यो आदेशले गैरनागरिकमाथिको छानबिन रोक्दैन।
• अन्य राज्यमा यो आदेश लागू हुँदैन।
• घरमा एजेन्ट आएमा शान्त रहनुहोस् र आफ्नो अधिकारबारे वकिल वा विश्वसनीय सामुदायिक संस्थासँग बुझ्नुहोस्।

यो कानुनी सल्लाह होइन। आफ्नो केसका लागि मान्यताप्राप्त इमिग्रेसन वकिलसँग सल्लाह लिनुहोस्।